ΑΠ 1540/2022: Ευθύνη Ινστιτούτου Αισθητικής για Ελλιπή Ενημέρωση του Καταναλωτή — Σχολιασμός

Ο Άρειος Πάγος επιδίκασε αποζημίωση σε πελάτισσα ινστιτούτου αισθητικής που δεν ενημερώθηκε εγκαίρως ότι οι θεραπείες που της προτάθηκαν δεν μπορούσαν να αποδώσουν στην περίπτωσή της. Η απόφαση θέτει ένα σαφές μήνυμα: η υποχρέωση ειλικρινούς ενημέρωσης αρχίζει πριν την υπογραφή οποιασδήποτε σύμβασης.

Ι. Ιστορικό της Υπόθεσης

Μια νεαρή γυναίκα που αντιμετώπιζε πρόβλημα τριχοφυΐας λόγω ορμονικής πάθησης απευθύνθηκε σε ινστιτούτο αισθητικής. Το ινστιτούτο, γνωρίζοντας το πρόβλημα υγείας της, της υποσχέθηκε μόνιμη λύση μέσω ειδικών θεραπειών — χωρίς να της αποκαλύψει ότι η ορμονική της κατάσταση καθιστούσε αδύνατο οποιοδήποτε μόνιμο αποτέλεσμα.

Η γυναίκα ακολούθησε πιστά το πρόγραμμα για δύο χρόνια χωρίς αποτέλεσμα. Όταν το πρόβλημα παρέμεινε αναλλοίωτο, το ινστιτούτο της πρότεινε νέο πρόγραμμα θεραπείας — και μόνο τότε ανέφερε ότι η πάθησή της δεν αντιμετωπίζεται αισθητικά αλλά ιατρικά.

Η πελάτισσα προσέφυγε στα δικαστήρια ζητώντας την επιστροφή των χρημάτων που είχε καταβάλει, καθώς και αποζημίωση για την ηθική βλάβη που υπέστη.

ΙΙ. Η Απόφαση

α. Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε την αγωγή. Έκρινε ότι το ινστιτούτο παρέλειψε να ενημερώσει την πελάτισσα για το προφανές: ότι οι θεραπείες που της πρότεινε δεν ήταν κατάλληλες για την περίπτωσή της. Η παράλειψη αυτή επέφερε υποχρέωση αποζημίωσης ίση με το σύνολο των ποσών που είχε καταβάλει.

β. Άρειος Πάγος (1540/2022)

Ο Άρειος Πάγος επικύρωσε την απόφαση. Επιβεβαίωσε ότι η υποχρέωση ενημέρωσης δεν είναι απλή ευγένεια — είναι νομική υποχρέωση. Και η παράβασή της, ακόμα και χωρίς κακόβουλη πρόθεση, συνεπάγεται υποχρέωση αποζημίωσης.

ΙΙΙ. Τι Λέει ο Νόμος

Ο νόμος για την Προστασία των Καταναλωτών (Ν. 2251/1994) επιβάλλει σε κάθε επιχείρηση που παρέχει υπηρεσίες — όπως τα ινστιτούτα αισθητικής — να ενημερώνει πλήρως και ειλικρινά τον πελάτη πριν από τη σύναψη οποιασδήποτε σύμβασης. Ο πελάτης πρέπει να γνωρίζει τι αγοράζει, ποιες είναι οι πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας και αν η υπηρεσία είναι κατάλληλη για τη δική του περίπτωση.

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά αυτού του νόμου είναι ότι, αν κάτι πάει στραβά, δεν χρειάζεται ο καταναλωτής να αποδείξει ότι η επιχείρηση έφταιξε σκόπιμα. Αντίθετα, η επιχείρηση είναι αυτή που πρέπει να αποδείξει ότι ενήργησε σωστά. Αυτό ενισχύει σημαντικά τη θέση του καταναλωτή σε κάθε διαφορά.

Η ελλιπής ενημέρωση πριν την υπογραφή σύμβασης, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να μην μπορεί να αποφασίσει ελεύθερα και ενήμερα, θεμελιώνει δικαίωμα αποζημίωσης.

ΙV. Σχολιασμός

α. Η Ενημέρωση Αρχίζει Πριν τη Σύμβαση

Το πιο σημαντικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι η ευθύνη του ινστιτούτου δεν προέκυψε από κακή εκτέλεση των θεραπειών. Το ινστιτούτο έκανε αυτό που είχε συμφωνηθεί. Η παρανομία ήταν ότι η ίδια η συμφωνία συνήφθη ενώ η πελάτισσα αγνοούσε κάτι κρίσιμο: ότι οι θεραπείες δεν μπορούσαν να της λύσουν το πρόβλημα.

Με άλλα λόγια, η υποχρέωση του παρόχου δεν αρχίζει όταν υπογραφεί η σύμβαση — αρχίζει από την πρώτη συζήτηση με τον πελάτη. Αν γνωρίζει κάτι που θα επηρέαζε την απόφαση του πελάτη, οφείλει να το πει.

β. Το Δίκαιο Αποτέλεσμα

Το δικαστήριο δέχθηκε ότι, αν η πελάτισσα γνώριζε εξαρχής την αλήθεια, δεν θα είχε συνάψει τη σύμβαση και δεν θα είχε καταβάλει το παραμικρό. Η ζημία της, επομένως, είναι ακριβώς το ποσό που κατέβαλε άσκοπα. Το ινστιτούτο δεν μπορεί να αμυνθεί λέγοντας ότι «έκανε τη δουλειά του» — διότι η ίδια η δουλειά δεν έπρεπε ποτέ να ξεκινήσει χωρίς πλήρη ενημέρωση.

V. Συμπέρασμα

Η απόφαση αυτή αφορά κάθε πελάτη που έχει πληρώσει για υπηρεσίες αισθητικής χωρίς να δει αποτέλεσμα και χωρίς να του έχουν εξηγηθεί εξαρχής τα όρια και οι πιθανότητες επιτυχίας. Η νομολογία είναι πλέον σαφής: η σιωπή ή η ασαφής ενημέρωση από πλευράς της επιχείρησης δεν είναι απλώς κακή επαγγελματική πρακτική — είναι νομικά κολάσιμη.

Αν αναγνωρίζετε παρόμοια κατάσταση, αξίζει να αξιολογήσετε τα δικαιώματά σας. Η εκτίμηση της υπόθεσης από εξειδικευμένο δικηγόρο είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα.

Το παρόν άρθρο έχει συγγραφεί από την Αικατερίνη Αναγνωστοπούλου, Δικηγόρο Αθηνών.

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική συμβουλή.